Ngày đăng : 02:59:51 / 17-10-2014                                                                                                    Bản in

Nguyễn Hoàng Điệp: Tôi không tin vào hạnh phúc của phụ nữ


Đạo diễn của "Đập cánh giữa không trung" - Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ chị không tin vào hạnh phúc của phụ nữ. Nên "khi ngắm những cô gái xinh tươi của ngày hôm nay, tôi luôn nhìn xuyên qua họ, thấy ở đằng sau, đằng xa có điều gì đó khác chờ đợi họ". 
 
Cuộc nói chuyện của chúng tôi diễn ra vào buổi sáng sau ngày ra mắt toàn thế giới của "Đập cánh giữa không trung". Trời nắng ấm dù mây mù có thể đến bất cứ lúc nào. Điệp và tôi ngồi với nhau trên ban công rất rộng và lồng lộng gió của một khách sạn trên đảo Lido – nơi diễn ra LHP. Chúng tôi nhìn xuống một sân cỏ ngập nước dày đặc những vết xéo chân ngựa, nhìn ra góc không xa là thành phố Venice mơ màng trên sóng nước. Câu chuyện của chúng tôi bắt đầu từ cuốn nhật ký thời trẻ của Điệp.



Ê-kíp "Đập cánh giữa không trung" (từ trái qua): Diễn viên Thanh Duy, Quang Hà, đạo diễn Hoàng Điệp, diễn viên Thùy Anh.

Cuốn nhật ký được mã hóa

Tôi dừng viết nhật ký từ rất lâu rồi, vì sợ để lại bút tích. Tôi sợ một ngày nào đó có người đọc được nhật ký của mình và phát hiện ra một số điều thầm kín. Ngay từ khi còn rất nhỏ, lúc viết nhật ký tôi đã không trung thực với mình, đã tự mã hóa những điều tôi viết. Ví dụ nói về tình cảm của mình với một anh học lớp A, tôi sẽ ngụy tạo bằng một hình thức khác, câu chữ khác. Khi tôi dừng viết nhật ký rồi, bạn bè người thân là những người ghi lại nhật ký cho tôi qua ký ức lưu giữ của họ. Cuộc trò chuyện này cũng nên như vậy. Mọi người nhìn vào có thể thấy Điệp là một người quảng giao. Tuy thế, xưa nay tôi vẫn có một khoảng cách trong mối quan hệ và sự rụt rè khi đặt lòng tin vào ai đó.

- Lý do nào dẫn tới sự ra đời của "Đập cánh giữa không trung"?

- Mùa xuân, mùa hạ, mùa thu hay mùa đông?
- Mùa thứ năm.
- Nắng hay mưa?
- Mưa.
- Bình minh hay hoàng hôn?
- Bình minh, vì hiếm khi được ngắm một bình minh thực sự.
- Cà phê hay trà?
- Trà. Tôi uống cà phê hay bị say nên không dám uống.
- Ăn chay hay ăn phải có thịt?
- Phải có thịt.
- Váy hay quần?
- Mặc váy bên ngoài và quần dài bên trong. Đó là kiểu ăn mặc tôi hay áp dụng nhất từ xưa đến giờ.
- Màu hồng tươi hay màu nâu trầm?
- Nâu trầm. Thực ra tôi không thích màu hồng.
- Sống chậm hay sống gấp?
- Sống chậm.
- Tình yêu hay sự nghiệp?
- Câu này không trả lời được.
- Con trai hay con gái?
- Con gái.
- Hà Nội hay Sài Gòn?
- Hà Nội.
- Đà Lạt hay Nha Trang?
- Đà Lạt.
- Venice hay Cannes?
- Venice.
- "Nhà làm phim thương mại ăn khách ngoài rạp" hay "nhà làm phim nghệ thuật chỉ đi liên hoan"?
- Nhà làm phim nghệ thuật ăn khách ngoài rạp.
- Phim tình cảm hay phim hành động?
- Phim tình cảm.
- Xem phim ngoài rạp hay đi nghe ca nhạc?
- Xem phim ngoài rạp.
- Làm việc "tập thể" hay "cá nhân"?

- Cá nhân, rồi sau đó thì tập thể.
- Nếu số phận không cho chị làm đạo diễn điện ảnh, chị muốn làm nghề gì nhất?
- Bác sĩ.

- Có những người đã chia sẻ những khoảnh khắc rất riêng tư của họ với tôi, và đó chính là lý do "Đập cánh giữa không trung" ra đời. Có những khoảnh khắc rất đau xót trong đời sống của tôi. Thật không vui vẻ gì khi một đứa con gái 15-16 tuổi phải đưa bạn mình vào viện phá thai. Khi tôi bắt đầu yêu người là chồng tôi bây giờ, yêu là chỉ yêu một người, tình dục trước hôn nhân là cấm kỵ và không thể dễ dàng chia sẻ với người khác. Tôi tin vào giá trị đạo đức đó. Tôi thấy bạn mình đau đớn, bị bỏ rơi, bị phụ bạc. Bạn tôi cố tỏ ra bình thản, cho rằng việc phá thai có gì ghê gớm đâu, làm một cái là xong.

Năm 2014, chúng ta xem phim về một cô gái trẻ đi phá thai. Mọi chuyện rất bình thường, không có ai phải khóc lóc, không có ai phải đau buồn cho cái thai ấy cả. Nhưng quay trở lại quá trình tôi hình thành câu chuyện và kịch bản, đó là một điều rất đau buồn.

Khi tôi chia sẻ ý tưởng về câu chuyện với mọi người, họ thường nói rằng đó là một câu chuyện hấp dẫn. Nhưng đối với tôi đây là một câu chuyện buồn. Lý do để câu chuyện buồn có thể trở nên hấp dẫn là vì nó có thật trong đời, và nó có thể làm cho người ta đau đớn, hoặc đã từng làm cho người ta đau đớn.

- Người ta nói phim đầu tay thường phản chiếu phần nhiều cuộc đời tác giả. Đối với chị và "Đập cánh giữa không trung" thì sao?

- "Đập cánh giữa không trung" kể về một khoảng thời gian của hoang mang và sợ hãi. Và biểu hiện lớn nhất là việc giữ cái thai hay không. Phim là tập hợp những câu chuyện trong quá khứ, trong kỷ niệm và trong tưởng tượng của cá nhân tôi. Đối với tôi, không chỉ quá khứ hay kỷ niệm mới là sự thật, mà tưởng tượng cũng xứng đáng được coi trọng như một sự thật. "Đập cánh giữa không trung" đã không thể ra đời nếu thiếu những khoảnh khắc buồn bã trong cuộc đời của chính tôi, khi tôi phải chứng kiến, trải qua hay đưa ra quyết định, cho chính mình hay thay cho một người khác. Kết quả của quyết định đó mãi mãi về sau tôi cũng chưa biết rằng thực ra tốt hay xấu, đúng hay sai.

Khó khăn lớn nhất khi làm "Đập cánh giữa không trung" là đối diện với bản thân mình, với câu chuyện của chính mình. Tôi có điều muốn nói, nhưng tôi không thể nói ra trực tiếp được mà mượn phim như một phép ẩn dụ. Do đó, vô hình chung, bộ phim như một cuốn nhật ký được mã hóa và mỗi khán giả sẽ phải lần tìm giải mã. Dù lời giải thế nào, chúng ta cũng cùng chia sẻ một thông điệp: chúng ta đang sống cùng một cuộc sống, và thông điệp đó không bị tam sao thất bản quá nhiều.

- Chị phải đối diện với thử thách nghệ thuật nào khi làm phim?

- Thử thách lớn nhất là ám ảnh về việc thể hiện thời gian trôi bằng ngôn ngữ điện ảnh. Mọi thủ pháp điện ảnh thể hiện điều này đều quá cũ. Mục đích của tôi không phải là đi tìm một thủ pháp mới, nhưng tôi sẽ không yên tâm nếu sự thể hiện bị cũ. Trong "Đập cánh giữa không trung", thời gian trôi bằng cái thai đang lớn dần lên trong bụng của một cô gái, bằng hình ảnh gần như tôi không bao giờ chưng ra cho người ta thấy đấy là cái bào thai. Nó lớn lên từng ngày, theo từng nhịp, từng phút phim một và người xem phải cảm thấy được. Tôi phải tìm cách để thể hiện được điều ấy.

- Tôi thấy phần đầu phim trôi rất chậm, thậm chí có cảm giác lê thê, dù không có cảnh nào thừa cả. Đó có phải chủ ý của chị?

- Khi làm phim, tôi luôn bị ám ảnh bởi câu hỏi làm thế nào để thể hiện ra được cảm giác thời gian trôi buồn chán và thậm chí tàn nhẫn, rồi không khí của phim phải nữ tính, bần thần, lặng lẽ, trong lúc mọi thứ vùn vụt trôi qua trước mắt. Đó là lý do vì sao phần đầu được dựng theo cấu trúc như vậy để thể hiện cảm xúc và nội tâm của Huyền - cô gái đang giữ một cái đồng hồ tích tắc trong bụng. Cô không thể điều chỉnh được cái đồng hồ đó, cô không biết làm gì ngoài việc ngồi chờ mà thôi, một cách giải quyết rất nữ tính Á Đông. Những thứ cô muốn tóm lấy đều vuột ra khỏi tay. Điều khó là làm sao thể hiện được cảm giác đó.

Tôi nhớ về thời thơ ấu của mình, có những buổi trưa cảm giác buồn chán xâm chiếm, một sự buồn chán chứ không thuần buồn bã hay nhàm chán, nó là sự cộng hưởng của cả hai. Tôi không biết phải làm gì, nói gì với ai. Bạn bè hỏi: “Mày sao thế?”, tôi đáp: “Tao buồn quá”. Nỗi buồn phải có lý do chứ. Thế nhưng thực sự là “Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn” (Xuân Diệu). Cảm giác ấy rất đáng sợ: mùa hè nóng nực, ve kêu, hoa rụng, bố mẹ sắp về... Mọi sinh vật đang hoạt động, chỉ có tôi nằm một mình trong một bong bóng khí, chân không, im lặng, và quan sát. Tôi không thể nói, không thể phản ứng, giống như bị bóng đè. Tôi không thể tìm ra được câu trả lời vì sao nó lại như thế, và không biết cách gì giải quyết được tình trạng đó.

Ở đây, Huyền cũng như vậy, dù cô ấy có một lý do rất rõ ràng, là có một cái thai ngoài ý muốn và cần phải phá nó. Nhưng Huyền không biết làm sao, chỉ biết bần thần ngồi chờ cho mọi chuyện trôi qua. Thậm chí, ngay cả với mối nguy hiểm đang lớn dần lên mà cô có thể cảm thấy được. Tôi không ám chỉ giới trẻ ngày nay là như vậy, nhưng đó là câu chuyện về một thời điểm trong cuộc đời của một con người, mà ở đó người ta thụ động hay bất động một cách chủ động. Và họ hoặc đã bị tước đi hoặc họ khước từ, tôi không rõ, cơ hội để có thể thoát ra.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp.

- Có phải Huyền, hay giới trẻ mà cô ấy đại diện, đang bế tắc?

- Nhiều người nói với tôi xem phim này giống như một sự bế tắc, rẽ ngã nào cũng đều bị đóng lại. Nhưng tôi cho rằng nó không phải sự bế tắc của cuộc sống thực, vì trong đời thực chúng ta có rất nhiều đường để đi, chẳng qua mình đã không chọn nó, không nắm bắt nó, mà mình chọn lơ lửng giữa không trung. Tôi không rõ là vì mình không thể lên cao, không thể xuống thấp, hay bởi mình không muốn nữa. Tôi nghĩ trạng thái hoang mang và chới với của nhân vật Huyền trong phim quyết định câu chuyện đi theo hướng nào. Vì vậy, mở đầu phim nó như vậy, tràn đầy cảm giác hoang mang của một cô gái lần đầu nhận biết các dấu hiệu của cơ thể, sinh học và cảm xúc.

- Chị đã “mã hóa” điều này qua kỹ thuật dựng phim?

- Vâng, tôi buộc phải tìm một lớp áo cho cảm giác hoang mang đó. Đó là lớp áo được thể hiện bằng sự chậm rãi, làm cho khán giả rơi vào trạng thái giống như một sự buồn chán, lê thê, và điều đó rất ép phê, hiệu quả. Để làm được hiệu ứng đó, về mặt kỹ thuật, là nhờ dựng phim. Các cảnh rất ngắn, có rất nhiều cảnh. Thực ra, cách dựng như vậy thường phải tạo nên một tiết tấu nhanh, mạnh đẩy bộ phim đi. Thế nhưng điều tôi muốn không phải vậy, mà tôi chủ ý muốn tạo ra một bầu không khí, nên cứ giữ màu sắc ấy, nhịp chậm ấy từ cảnh này qua cảnh khác. Tôi hoàn toàn có thể làm được chuyện đến cảnh xúc động làm khán giả rưng rưng trào nước mắt. Nhưng tôi buộc phải kìm mình lại, tự bảo rằng mình có thể làm điều đó trong các tác phẩm khác, một phim truyền hình chẳng hạn, còn với "Đập cánh giữa không trung" thì không.

Bài liên quan
Đạo diễn nữ Việt Nam: Dòng suối nguồn mạnh mẽ
Tôi không được phép để cho nhân vật Huyền, hay các công dân khác trong xã hội của "Đập cánh giữa không trung", có những phút giây ủy mị, hay đi đến mức cảm xúc dâng trào. Tôi đã cắt cảnh ngay trước khi nó đạt đến giới hạn đó, và điều đó tạo nên cảm giác hụt hẫng, bế tắc. Khi liên tục bị chặn lại như vậy thì giống như bị dồn nén, bủa vây và tạo cho khán giả sự đồng cảm với nhân vật đang phải đi đến bước đường cùng. Thật khó để tìm được cánh cửa đúng, cánh cửa nào nên đóng, cánh cửa nào nên mở, khúc nào là khúc nên dồn thật chặt. Điều này tôi chỉ có thể quyết định được khi ngồi dựng phim.
 
Dựng phim không phải là công việc đơn độc, tôi làm với bản thân mình, và với các cộng sự khác gồm người dựng phim, anh Minh quay phim đồng thời là bạn thân của tôi, cũng như với cuốn nhật ký đầy mã hóa và nhiều lớp nghĩa của tôi nữa. Đặc biệt, một người luôn nhẫn nại ngồi xem, ngồi nghe những điều tôi nói, tôi nghĩ trong quá trình dựng, đó là đạo diễn Trần Anh Hùng. Sau ba, bốn tháng tôi mới thấy lờ mờ con đường và cấu trúc của câu chuyện. Cho đến một ngày, coi bản dựng bộ phim thấy được cảm giác của một nỗi buồn kéo dài và giãn mãi ra, tôi mới tin mình đã tìm được con đường để kể câu chuyện.

Buồn bã, kẹt cứng và cô đơn

- Chị nhấn mạnh sự nữ tính trong phim của mình. Nữ tính đối với chị là gì?

- Quan điểm của tôi về tính nữ đó là âm tính. Nó mát, một thứ mát gần với lạnh. Nó sáng, nhưng là thứ sáng của ánh trăng. Nên nó buồn bã, và gần với cảm giác về đêm, muộn màng. Phụ nữ gắn với buồn, u ám, khổ sở, đôi khi có cả ám ảnh về cái chết. Hình ảnh về đàn ông là sự sống, còn hình ảnh về đàn bà gắn với cái điêu tàn, sự hủy hoại. Khi đến một thành phố ngồn ngộn sức sống, tôi ngay lập tức nghĩ đấy là thành phố của đàn ông, do đàn ông ngự trị và mọi thứ rất dương tính. Nhưng khi đến một thành phố như Venice chẳng hạn, tôi rất thích vì nó đẹp, lãng mạn, nhưng cũng đầy nữ tính. Tôi cảm thấy rõ cái ướt át, niềm kiêu hãnh đã qua, sự điêu tàn nhìn thấy được, gần như đi đến cái chết. Trong "Đập cánh giữa không trung", tôi cố gắng thể hiện tính nữ này.

- Suy nghĩ của chị về nữ giới không được hiện đại lắm.

- Vâng, những gì tôi nghĩ về phụ nữ là buồn bã, kẹt cứng và cô đơn. Họ không có gì ngoài những điều đó cả. Trong phim ngắn "Mùa thứ năm", một người vợ yêu chồng mà không được đáp lại. Trong phim ngắn "Hai, Tư, Sáu", sự tồn tại của một người vợ chẳng quan trọng với ai. Và đến bây giờ, trong "Đập cánh giữa không trung", Huyền là một cô gái rất ham tồn tại và muốn chứng tỏ sự tồn tại ấy của mình. Nhưng tồn tại để làm gì khi tất cả những người đàn ông xung quanh cô, những người có thể yêu thương cô đều rời bỏ đi. Sống một mình thì có gì vui?

- Vậy thế nào là một người phụ nữ hạnh phúc?

- Một người phụ nữ hạnh phúc chắc hẳn là người chỉ có vẻ ngoài là phụ nữ, còn bên trong mang một giới tính khác. Khi đã là phụ nữ thì không có khái niệm hạnh phúc. Quan điểm của tôi là như vậy, rất rõ ràng. Tôi không tin vào hạnh phúc của phụ nữ. Muốn có hạnh phúc phải có sự bền lâu. Nhưng phụ nữ thì luôn gắn với một thứ không bền lâu, phải phai tàn. Khi ngắm những cô gái xinh tươi của ngày hôm nay, tôi luôn nhìn xuyên qua họ, thấy ở đằng sau, đằng xa có điều gì đó khác chờ đợi họ.

- Nếu nói về hạnh phúc lâu dài và chung chung thì có thể chị đúng. Nhưng nói về khoảnh khắc thì có thể có hạnh phúc chứ?

- Đúng vậy. Nếu chỉ là khoảnh khắc thì Huyền có thể có hạnh phúc. Nhưng tất cả những khoảnh khắc hạnh phúc ấy đều được đáp trả bằng một điều ngay lập tức đến sau để nói rằng: hạnh phúc này không bền, sẽ dẫn tới hủy diệt hoặc cái chết. Và Huyền tự nguyện làm điều đó. Huyền thực ra rất dũng cảm, và tôi tin rằng đàn bà hơn đàn ông ở chỗ đó: họ không bao giờ chạy trốn thực tại. Đàn ông sẽ đi, vì họ biết rằng không có gì bền vững ở đó, để có thể tránh việc chứng kiến sự đổ vỡ diễn ra. Giống như cái cây đến một thời điểm sẽ khô héo. Phụ nữ sẽ ngồi lại tưới tắm rất cần mẫn, thậm chí chụp ảnh ghi lại cái chết ấy. Đàn ông thì không, nếu biết cái cây đấy khô, họ sẽ nhổ đi và thay bằng một cái cây mới, hoặc họ sẽ rời khỏi cánh rừng đó ngay. Huyền đã chấp nhận đấu tranh, nhưng để đánh đổi lấy cái gì? Chẳng có gì chờ đợi cô ở phía trước. Những người đàn ông lần lượt ra đi. Chấp nhận vậy để làm gì chứ? Tôi vẫn nghĩ rằng hạnh phúc trong một khoảnh khắc, nếu nhìn ở mặt trái của nó, có gì đó rất tàn nhẫn. Chẳng thà không có khoảnh khắc hạnh phúc ấy, bởi khi có rồi thì những điều đau khổ tiếp theo trở nên mạnh hơn bao giờ hết vì có một thứ đối trọng để so sánh.

- Còn đàn ông thì sao, họ có thể có hạnh phúc không?

- Trong phim của tôi, không có nhân vật nào có thể hạnh phúc cả. Đàn bà có thể sẵn sàng chấp nhận và đánh đổi bằng mọi giá để có khoảnh khắc hạnh phúc. Còn đàn ông thì không làm thế. Hoặc hạnh phúc không thực sự quan trọng với họ, không đáng để họ đánh đổi.

Những người đàn ông tôi quen, họ biết cách nhìn cuộc sống rất đơn giản, giữ những cảm xúc và quyết định của họ rất đơn giản, không có sự phụ thuộc, móc xích và loằng ngoằng như người phụ nữ. Đối với phụ nữ, mọi suy nghĩ, quyết định của họ đều có dấu ấn của sự lệ thuộc, đều phải vì một cái gì đó. Còn đàn ông thì phân biệt và chia tách rất giỏi. Tôi rất tin hình ảnh những người đàn ông uống bia trên vỉa hè đó là giây phút họ thực sự hạnh phúc với nhau, như trong phim "Bi, đừng sợ!" của Phan Đăng Di (cười). Nhưng nếu nhìn thấy một người đàn bà đang uống bia như thế thì lập tức tôi sẽ nghĩ cô ấy đang gặp một vấn đề cực kỳ trầm trọng trong cuộc sống, và hẳn là bất hạnh.

Tôi có cái nhìn bi quan về hạnh phúc và những gì lâu dài, nhưng tôi cho rằng phụ nữ không ảo tưởng. Họ đặt niềm tin vào một điều sẽ đến rất muộn và phải chờ đợi lâu. Nhưng rồi điều đó sẽ đến, hạnh phúc sẽ đến. Có thể lúc đó họ đã già, thậm chí chết rồi, và hạnh phúc đấy không dành cho phụ nữ. Nhưng người tạo ra hạnh phúc chính là phụ nữ. Họ sẵn sàng hy sinh, sẵn lòng mạo hiểm. Còn tôi không hoàn toàn cảm thấy đàn ông có thể làm điều đó.

- Vậy những gì có thể đem đến cho chị niềm lạc quan?

- Rất hiếm thứ có thể đem lại cho tôi cảm giác lạc quan. Đó là những hình ảnh rất cũ: một cặp đôi chẳng hạn, không nhất thiết đủ nam và nữ, bây giờ người ta có thể yêu nhau bất kể giới tính. Khi tôi thấy một cặp đôi thì ít nhất sự cô độc được thay thế bằng một thứ giống như là sẻ chia. Trong bất kỳ đám cưới hay bữa tiệc nào liên quan đến sự kết đôi, thường có chữ song hỷ. Hai chữ hạnh phúc song hành mới thành hạnh phúc thực sự. Trong "Đập cánh giữa không trung", Huyền luôn đi tìm cho mình một sự song hành, nhưng mọi cố gắng của cô đều thất bại. Thất bại ấy đôi khi vì người đàn ông bỏ đi, đôi khi vì cuộc sống này không cho phép sự song hành ấy tồn tại, hoặc đơn giản chỉ là định mệnh. Sự song hành còn lại dành cho Huyền chỉ còn là đứa con ở trong bụng cô ấy. Nếu sự song hành này có thể dẫn đến kết quả lạc quan thì tốt, nhưng ai có thể biết chắc được với một cô gái 17 tuổi.

- Cảm ơn những chia sẻ của chị!


 

 

(Theo Đẹp)


Tag : hậu trường, Nguyễn Hoàng Điệp,

           1157

Tin tức liên quan

    Tin showbiz
Trang chủ Hậu trường Quốc tế Thời trang Đẹp Giải trí Khám phá Thời sự Xã hội Kinh doanh Nhà đất Thể thao Giới tính Thế giới xe Công nghệ Video

CHUYÊN TRANG GIẢI TRÍ - XàHỘI - HOTLINE: 0915 804 857. Liên hệ nội dung: toasoansaohot@gmail.com
Đối tác truyền thông: kenh10.vn, thoitrangquocte.vn
Đối tác media: Winamp media team
Giấy phép số 2676/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp.
Xin vui lòng ghi rõ nguồn gốc saohot.vn khi trích đăng từ website này.